Nie. Wyprzedzanie rowerzysty nie jest zabronione na każdym skrzyżowaniu. Zgodnie z art. 24 ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązuje ogólny zakaz wyprzedzania na skrzyżowaniach, ale przepisy przewidują wyjątki. Dotyczą one między innymi skrzyżowań z ruchem kierowanym oraz rond. Rower jest pojazdem, dlatego rowerzysta podlega tym samym zasadom wyprzedzania co inni uczestnicy ruchu.
Kiedy wyprzedzanie na skrzyżowaniu jest dozwolone?
Art. 24 ust. 7 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym zakazuje wyprzedzania na skrzyżowaniu, z wyjątkiem skrzyżowania o ruchu kierowanym oraz skrzyżowania o ruchu okrężnym. Ruch kierowany może być regulowany przez sygnalizację świetlną albo uprawnioną osobę.
Oznacza to, że na zwykłym skrzyżowaniu równorzędnym lub podporządkowanym, na którym nie ma świateł ani osoby kierującej ruchem, wyprzedzanie jadącego rowerzysty jest zabronione. Sam fakt, że droga jest szeroka albo manewr wydaje się łatwy, nie znosi tego zakazu.
| Typ skrzyżowania | Wyprzedzanie dozwolone? | Kluczowy warunek |
|---|---|---|
| Skrzyżowanie z sygnalizacją świetlną | Tak, co do zasady | Sygnalizacja musi kierować ruchem, a manewr nie może naruszać innych przepisów. |
| Skrzyżowanie, na którym ruchem kieruje uprawniona osoba | Tak, co do zasady | Należy stosować się do poleceń osoby kierującej ruchem i zachować bezpieczeństwo. |
| Rondo, czyli skrzyżowanie o ruchu okrężnym | Tak, co do zasady | Trzeba zachować bezpieczny odstęp, prawidłowo zmieniać pasy i ustąpić pierwszeństwa, gdy wymagają tego przepisy. |
| Skrzyżowanie równorzędne lub podporządkowane bez świateł | Nie | Obowiązuje ogólny zakaz wyprzedzania na skrzyżowaniu. |
Wyjątek dotyczy także wyprzedzania pojazdu szynowego, na przykład tramwaju, jeżeli układ drogi i znaki pozwalają na wykonanie takiego manewru. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy manewr obok rowerzysty na skrzyżowaniu jest legalny. Trzeba najpierw ustalić, czy rowerzysta się porusza, oraz czy manewr rzeczywiście jest wyprzedzaniem.
Wyprzedzanie a omijanie – jaka jest różnica?
Wyprzedzanie polega na przejeżdżaniu obok pojazdu lub uczestnika ruchu, który porusza się w tym samym kierunku. Omijanie oznacza natomiast przejeżdżanie obok pojazdu zatrzymanego lub unieruchomionego. To rozróżnienie wynika z definicji zawartych w Prawie o ruchu drogowym i ma znaczenie dla oceny legalności manewru.
Jeżeli rowerzysta jedzie, a samochód przejeżdża obok niego, mamy do czynienia z wyprzedzaniem. Jeżeli rowerzysta zatrzymał się przed skrzyżowaniem, na przykład w kolejce pojazdów oczekujących na zielone światło, przejazd obok może być omijaniem. Zakaz wyprzedzania na skrzyżowaniu nie obejmuje samego omijania, ale kierowca nadal musi stosować inne przepisy i nie może stwarzać zagrożenia.
Przykład: rowerzysta zatrzymał się przed skrzyżowaniem, a samochód przejeżdża obok niego, zachowując odstęp i nie najeżdżając na przejście dla pieszych ani na tor ruchu pojazdów z przeciwka. Taki manewr może być omijaniem. Jeśli jednak rowerzysta nadal jedzie, nawet powoli, przejazd obok niego jest wyprzedzaniem.
Legalny manewr nie zawsze jest bezpieczny
To, że na rondzie albo skrzyżowaniu z sygnalizacją wyprzedzanie jest co do zasady dopuszczalne, nie oznacza, że należy wykonywać je w każdej sytuacji. Rowerzysta jest niechronionym uczestnikiem ruchu, a jego tor jazdy może zmienić się na skutek dziury, przeszkody, podmuchu wiatru lub konieczności ominięcia zaparkowanego samochodu.
Przed rozpoczęciem manewru kierowca powinien ocenić przede wszystkim:
- czy widoczność obejmuje całe skrzyżowanie i jego wloty,
- czy można zachować co najmniej 1 metr odstępu od rowerzysty,
- czy rowerzysta nie sygnalizuje skrętu lub zmiany pasa,
- czy po wyprzedzeniu nie dojdzie do zajechania mu drogi.
Szczególnie ryzykowny jest skręt w prawo. Kierowca może formalnie rozpocząć manewr na skrzyżowaniu z sygnalizacją albo rondzie, ale po chwili znajdzie się po lewej stronie rowerzysty i będzie chciał przeciąć jego tor jazdy. Jeżeli rowerzysta jedzie prosto, samochód może doprowadzić do zajechania drogi. W takiej sytuacji bezpieczniej jest pozostać za nim.
Przy skręcie w prawo właściwa kolejność działań wygląda następująco:
- Obserwuj rowerzystę, lusterka oraz przestrzeń po prawej stronie pojazdu.
- Zrezygnuj z wyprzedzania tuż przed skrętem i zajmij pozycję za rowerzystą.
- Włącz kierunkowskaz odpowiednio wcześnie, nie próbując jednocześnie przejechać przed rowerzystą.
- Zwolnij i wykonaj skręt dopiero po upewnieniu się, że nie przecinasz jego toru jazdy.
Na rondzie z jednym pasem ruchu wyprzedzanie rowerzysty może być prawnie dopuszczalne, lecz często brakuje miejsca na zachowanie bezpiecznego odstępu. W takim przypadku przejazd „na styk” przy krawężniku nie jest rozsądnym wyborem. Kilka sekund oczekiwania za rowerzystą zwykle pozwala opuścić rondo bez ryzyka zajechania mu drogi.
Co zapamiętać?
Na niekierowanym skrzyżowaniu bez sygnalizacji wyprzedzanie jadącego rowerzysty jest zabronione. Wyjątkiem są między innymi skrzyżowania z ruchem kierowanym i ronda. Zawsze trzeba też odróżnić wyprzedzanie poruszającego się rowerzysty od omijania rowerzysty zatrzymanego.
Nawet gdy przepisy pozwalają na manewr, nie należy wykonywać go kosztem odstępu i widoczności. Przy skręcie w prawo najbezpieczniej jest pozostać za rowerzystą i skręcić dopiero po nim.
Przepisy mogą być interpretowane w zależności od dokładnego układu drogi, oznakowania i przebiegu zdarzenia. W razie wątpliwości należy stosować zasadę ograniczonego zaufania i zrezygnować z manewru, jeśli nie można wykonać go bezpiecznie.
