Światła w samochodzie dzielą się na oświetlające drogę oraz sygnalizacyjne. Światła mijania, drogowe, dzienne i przeciwmgłowe pomagają kierowcy widzieć jezdnię, a pozycyjne, kierunkowskazy, stopu, cofania i awaryjne informują innych uczestników ruchu o położeniu auta lub zamiarach kierującego.
Jakie są światła w samochodzie?
Oświetlenie zewnętrzne samochodu ma dwa podstawowe zadania: zapewnić kierowcy widoczność oraz sprawić, by pojazd był widoczny dla innych. Zasady korzystania z poszczególnych lamp zależą od pory dnia, przejrzystości powietrza, obecności innych pojazdów i rodzaju drogi.
Poniższe zestawienie obejmuje najważniejsze światła spotykane w samochodzie osobowym. Światła dzienne i przednie przeciwmgłowe mogą być wyposażeniem opcjonalnym, natomiast tylne światło przeciwmgłowe oraz podstawowe światła oświetleniowe i sygnalizacyjne są wymagane przepisami dla odpowiednio wyposażonego pojazdu.
Najważniejsze rodzaje świateł można porównać tak:
| Rodzaj światła | Kolor | Funkcja | Obowiązkowe |
|---|---|---|---|
| Światła mijania | Biały | Oświetlają drogę przed pojazdem | Tak |
| Światła drogowe | Biały | Oświetlają drogę na większą odległość | Tak |
| Światła do jazdy dziennej | Biały | Zwiększają widoczność auta w dzień | Nie |
| Światła pozycyjne | Biały z przodu, czerwony z tyłu | Oznaczają położenie pojazdu | Tak |
| Światła przeciwmgłowe przednie | Biały lub żółty | Doświetlają drogę w trudnych warunkach | Nie |
| Światło przeciwmgłowe tylne | Czerwony | Zwiększa widoczność auta od tyłu | Tak |
| Kierunkowskazy | Pomarańczowy | Sygnalizują zmianę kierunku lub pasa | Tak |
| Światła hamowania | Czerwony | Informują o hamowaniu | Tak |
| Światło cofania | Biały | Sygnalizuje cofanie i oświetla przestrzeń za autem | Tak |
| Światła awaryjne | Pomarańczowy | Ostrzegają o awarii lub zagrożeniu | Tak |
Światła mijania
Światła mijania, potocznie nazywane krótkimi, są podstawowym oświetleniem drogi. Mają białą barwę, a ich kontrolka jest zwykle zielona i przedstawia reflektor z ukośnie skierowanymi liniami. Ich snop jest asymetryczny, dzięki czemu lepiej doświetla pobocze, a w mniejszym stopniu oślepia kierowców jadących z przeciwka.
W Polsce należy korzystać ze świateł mijania przez całą dobę, chyba że w dzień, przy dobrej widoczności, zastępują je światła do jazdy dziennej. Trzeba je włączyć po zmroku, podczas opadów, mgły, w tunelu oraz zawsze wtedy, gdy przejrzystość powietrza jest niewystarczająca.
Światła do jazdy dziennej DRL
Światła dzienne, oznaczane jako DRL, służą przede wszystkim do zwiększenia widoczności samochodu z przodu. Nie są przeznaczone do oświetlania drogi i w wielu pojazdach nie włączają tylnych lamp pozycyjnych.
Można ich używać wyłącznie od świtu do zmierzchu, przy dobrej przejrzystości powietrza. Gdy pojawi się mgła, deszcz, śnieg, zapadnie zmrok lub samochód wjedzie do tunelu, trzeba przełączyć oświetlenie na światła mijania. Automat nie zawsze rozpoznaje każdą sytuację, dlatego kierowca powinien kontrolować, jaki tryb został włączony.
Światła drogowe
Światła drogowe, nazywane potocznie długimi, oświetlają jezdnię na dużą odległość. Ich włączenie sygnalizuje niebieska kontrolka z symbolem reflektora i poziomymi liniami. Przydają się przede wszystkim nocą na nieoświetlonej drodze.
Nie wolno ich używać, jeżeli mogłyby oślepić kierowcę jadącego z przeciwka, osobę prowadzącą pojazd przed nami, kierującego pojazdem szynowym lub innego uczestnika ruchu. Trzeba je wyłączyć odpowiednio wcześnie przed minięciem albo dojechaniem do pojazdu poprzedzającego.
Światła przeciwmgłowe
Przednie światła przeciwmgłowe mogą poprawić widoczność drogi podczas mgły, intensywnych opadów śniegu lub deszczu. Ich użycie jest dopuszczalne także na krętej drodze oznaczonej odpowiednimi znakami, nawet przy dobrej widoczności, jeśli przepisy w danej sytuacji na to pozwalają.
Tylne światło przeciwmgłowe służy do oznaczenia pojazdu dla kierowców jadących za nim. Wolno go używać tylko wtedy, gdy widoczność spadła poniżej 50 metrów. Należy wyłączyć je, gdy widoczność się poprawi albo gdy jedzie za nami inny pojazd w niewielkiej odległości, ponieważ intensywne czerwone światło może go oślepiać.
Symbole przednich i tylnych świateł przeciwmgłowych różnią się kierunkiem reflektora oraz kolorem kontrolki. Przednie światła zwykle sygnalizuje kontrolka zielona, a tylne pomarańczowa.
Kiedy używać poszczególnych świateł?
Dobór świateł można ustalić według warunków, w których porusza się samochód:
- Dzień i dobra widoczność – używaj świateł dziennych DRL, jeśli samochód jest w nie wyposażony. W przeciwnym razie włącz światła mijania.
- Zmrok, noc lub tunel – przełącz się na światła mijania, ponieważ światła dzienne nie zapewniają właściwego oświetlenia drogi ani widoczności tyłu pojazdu.
- Noc na nieoświetlonej drodze – możesz włączyć światła drogowe, ale tylko wtedy, gdy nie oślepisz innych uczestników ruchu.
- Mgła, intensywny deszcz lub śnieg – używaj świateł mijania, a w razie znacznego ograniczenia widoczności także przednich świateł przeciwmgłowych. Tylne włącz tylko przy widoczności mniejszej niż 50 metrów.
- Manewr lub hamowanie – kierunkowskaz włącz przed zmianą kierunku albo pasa, a światła stopu uruchomią się automatycznie po naciśnięciu pedału hamulca.
- Awaria lub niebezpieczne zatrzymanie – użyj świateł awaryjnych i, jeśli sytuacja tego wymaga, ustaw trójkąt ostrzegawczy zgodnie z przepisami.
Włączniki świateł najczęściej znajdują się na manetce przy kierownicy albo na pokrętle po lewej stronie deski rozdzielczej. Kierunkowskazy uruchamia się zwykle przez przesunięcie manetki w górę lub w dół, a światła awaryjne przyciskiem z czerwonym trójkątem.
Światła pozycyjne służą do oznaczenia pojazdu podczas postoju. Nie zastępują świateł mijania w czasie jazdy. Warto też rozróżniać je od świateł postojowych, które mogą świecić tylko po jednej stronie auta i nie są obowiązkowym wyposażeniem każdego samochodu. Oświetlenie tablicy rejestracyjnej, światła odblaskowe oraz lampki wewnętrzne pełnią odrębne funkcje i nie zastępują oświetlenia drogi.
Symbole kontrolek na desce rozdzielczej
Kontrolki pomagają sprawdzić, jaki rodzaj oświetlenia działa. Najczęściej spotkasz:
- Zielony reflektor z ukośnymi liniami – światła mijania.
- Zielony reflektor z punktami – światła do jazdy dziennej, jeśli samochód ma osobną kontrolkę.
- Niebieski reflektor z poziomymi liniami – światła drogowe.
- Zielony reflektor z falowaną linią – przednie światła przeciwmgłowe.
- Pomarańczowy reflektor z falowaną linią – tylne światło przeciwmgłowe.
- Dwie zielone strzałki – kierunkowskazy.
- Czerwony trójkąt – światła awaryjne.
Światła stopu i cofania nie mają zwykle osobnych kontrolek na desce rozdzielczej. Pierwsze włączają się po naciśnięciu pedału hamulca, a drugie po wybraniu biegu wstecznego.
Najczęstsze błędy i ich konsekwencje
Nieprawidłowe używanie świateł pogarsza widoczność i może prowadzić do mandatu. Najczęstsze pomyłki to:
- Jazda na światłach dziennych w tunelu lub po zmroku – samochód może być słabo widoczny z tyłu, a droga pozostaje niedoświetlona.
- Oślepianie światłami drogowymi – włączanie długich podczas mijania lub jazdy za innym pojazdem stwarza bezpośrednie zagrożenie.
- Nadużywanie tylnych świateł przeciwmgłowych – intensywne czerwone światło utrudnia jazdę osobom jadącym za nami.
- Brak kierunkowskazu – inni kierowcy nie wiedzą, że zamierzasz skręcić, zmienić pas lub opuścić rondo.
- Włączanie awaryjnych bez powodu – światła te nie służą do parkowania w dowolnym miejscu ani do podziękowania innemu kierowcy.
Wysokość mandatu i liczba punktów karnych zależą od rodzaju wykroczenia oraz aktualnego taryfikatora. Przepisy i stawki mogą się zmieniać, dlatego nie należy traktować podawanych w niektórych poradnikach kwot jako stałych. Pewna pozostaje zasada, że brak wymaganego oświetlenia lub oślepianie innych może skutkować odpowiedzialnością kierowcy.
Jak dbać o sprawność świateł?
Regularnie czyść klosze, sprawdzaj działanie wszystkich lamp i kontroluj ustawienie reflektorów. Zabrudzenie, zmatowienie albo zbyt wysoko ustawione światła mijania ograniczają widoczność i mogą oślepiać innych. Po przewożeniu ciężkiego bagażu sprawdź korektor wysokości reflektorów, jeśli samochód jest w niego wyposażony.
Sprawne światła pozwalają jednocześnie widzieć drogę i być widocznym. To dlatego należy dobierać je do warunków, a nie wyłącznie do pory dnia.
